پایه‌های دوگان

پیش از پرداختن به اثبات قضایای مهم، یک نکته دیگر. مفهوم فضای دوگان بدون هیچ اشاره‌ای به دستگاه‌های مختصات تعریف شد؛ نگاهی به اثبات‌های پیش رو وفور دستگاه‌های مختصات را نشان خواهد داد. مایلیم اشاره کنیم که این پدیده اجتناب‌ناپذیر است؛ ما نتایجی در مورد بُعد برقرار خواهیم کرد، و بُعد تنها مفهومی است (تاکنون) که تعریف دقیقاً آن بر حسب یک پایه داده شده است.

قضیه ۱. اگر 𝒱 یک فضای برداری n-بُعدی باشد، اگر { x 1 , , x n } یک پایه در 𝒱 باشد، و اگر { α 1 , , α n } هر مجموعه‌ای از n اسکالر باشد، آنگاه دقیقاً یک تابعک خطی y روی 𝒱 وجود دارد به طوری که [ x i , y ] = α i برای i = 1 , , n .

اثبات. هر x در 𝒱 را می‌توان به فرم x = ξ 1 x 1 + + ξ n x n تنها به یک طریق نوشت؛ اگر y هر تابعک خطی باشد، آنگاه [ x , y ] = ξ 1 [ x 1 , y ] + + ξ n [ x n , y ] . از این رابطه، یکتایی y مشخص است؛ اگر [ x i , y ] = α i ، آنگاه مقدار [ x , y ] برای هر x ، توسط [ x , y ] = i ξ i α i تعیین می‌شود. این استدلال را می‌توان معکوس نیز کرد؛ اگر y را با [ x , y ] = ξ 1 α 1 + + ξ n α n , تعریف کنیم، آنگاه y در واقع یک تابعک خطی است، و [ x i , y ] = α i . ◻

قضیه ۲. اگر 𝒱 یک فضای برداری n -بُعدی باشد و اگر 𝒳 = { x 1 , , x n } یک پایه در 𝒱 باشد، آنگاه یک پایه یکتا معین در وجود دارد، ، با این ویژگی که [ x i , y j ] = δ i j . در نتیجه فضای دوگان یک فضای n -بُعدی، n -بُعدی است.

پایه را پایه دوگان 𝒳 می‌نامند.

اثبات. از قضیه ۱ نتیجه می‌شود که، برای هر j = 1 , , n ، یک y j یکتا در را می‌توان یافت به طوری که [ x i , y j ] = δ i j ؛ ما تنها باید ثابت کنیم که مجموعه یک پایه در است.

در درجه اول، یک مجموعه مستقل خطی است، زیرا اگر α 1 y 1 + + α n y n = 0 داشته باشیم، به عبارت دیگر، اگر [ x , α 1 y 1 + + α n y n ] = α 1 [ x , y 1 ] + + α n [ x , y n ] = 0 برای همه x ها، آنگاه باید برای x = x i داشته باشیم،

0 = j α j [ x i , y j ] = j α j δ i j = α i .  

در درجه دوم، هر y در یک ترکیب خطی از y 1 , , y n است. برای اثبات این، می‌نویسیم [ x i , y ] = α i ؛ آنگاه، برای x = i ξ i x i ، داریم [ x , y ] = ξ 1 α 1 + + ξ n α n .  

از طرف دیگر [ x , y j ] = i ξ i [ x i , y j ] = ξ j  

به طوری که، با جایگذاری در معادله پیشین، به دست می‌آوریم

در نتیجه y = α 1 y 1 + + α n y n ، و اثبات قضیه کامل است. ◻

ما همچنین به نتیجه ساده زیر از قضیه ۲ نیاز خواهیم داشت.

قضیه ۳. اگر u و v هر دو بردار متفاوت از فضای برداری n -بُعدی 𝒱 باشند، آنگاه یک تابعک خطی y روی 𝒱 وجود دارد به طوری که [ u , y ] [ v , y ] ؛ یا به طور معادل، متناظر با هر بردار غیرصفر x در 𝒱 یک y در وجود دارد به طوری که [ x , y ] 0 .

اثبات. اینکه دو عبارت در قضیه واقعاً معادل هستند با در نظر گرفتن x = u v دیده می‌شود. بر این اساس، ما تنها عبارت دوم را اثبات خواهیم کرد.

فرض کنید 𝒳 = { x 1 , , x n } هر پایه‌ای در 𝒱 باشد، و فرض کنید پایه دوگان در باشد. اگر x = i ξ i x i ، آنگاه (مانند بالا) [ x , y j ] = ξ j . بنابراین اگر [ x , y ] = 0 برای همه y ها، و به طور خاص، اگر [ x , y j ] = 0 برای j = 1 , , n ، آنگاه x = 0 . ◻