توابع پیوسته
فرض کنید روی بازهای شامل تعریف شده باشد، و اکنون فرض کنید که تعریف شده است. در این صورت میگوییم در پیوسته است اگر
یا به عبارت دیگر، اگر به ازای هر بتوانیم یک بیابیم به طوری که هرگاه ، آنگاه
این روش دقیقی برای بیان این است که «وقتی نزدیک به است، نزدیک به است»، یا اینکه «یک تغییر کوچک در تنها یک تغییر کوچک در ایجاد میکند.» با این حال، توجه داشته باشید که این تغییر در نیست که با آن شروع میکنیم، بلکه عدد است که قرار است کرانی برای تغییر در باشد. سپس بازهای به طول حول مییابیم به طوری که اگر در این بازه باشد، یعنی فاصله از بیشتر از نباشد، آنگاه فاصله از بیشتر از کران دادهشده نخواهد بود. تنها با این نوع تعریف است که میتوانیم مطمئن شویم پاسخگوی چالش کسی هستیم که میگوید: «من را نزدیک به نمیدانم مگر اینکه در فاصله باشد»، و شخص دومی که میگوید «نزدیک برای من یعنی در فاصله »، و غیره. بنابراین به منظور نشان دادن اینکه یک تابع مفروض در پیوسته است، باید با یک نماد که نشاندهنده یک عدد مثبت کلی است شروع کنیم، و سپس نشان دهیم که میتوانیم عدد مثبت را بیابیم که معمولاً به بستگی خواهد داشت، به طوری که نامساوی اطلاعاتی درباره عبارت به ما بدهد، یعنی اینکه کمتر از است. برای اثبات اینکه در پیوسته نیست، کافی است تنها یک را نشان دهیم که برای آن نتوانیم یک مناسب پیدا کنیم. (البته، در این صورت نمیتوانیم برای هر کوچکتر نیز یک مناسب پیدا کنیم.)
اجازه دهید با بررسی چند مثال این موضوع را روشن کنیم:
. اگر اثبات ما مبنی بر اینکه یک تابع مشتقپذیر پیوسته است را دوباره بررسی کنید، خواهید دید که بر اساس تعاریف و قضایای مربوط به حد که اکنون ارائه دادهایم، کاملاً دقیق است. با این حال، بیایید با استفاده از صرفاً تعریف پیوستگی اثبات کنیم که در پیوسته است.
فرض کنید داده شده باشد. آنگاه باید را بررسی کنیم. فرض کنید بنویسیم . در این صورت
اکنون فرض کنید را در نظر بگیریم. آنگاه اگر ،
از آنجا که ، میبینیم که هرگاه ، داریم ، و بنابراین در پیوسته است
مثال دوم ما تا حدی عجیبتر به نظر خواهد رسید. فرض کنید برای به صورت زیر تعریف شده باشد:
اگر گنگ باشد، .
اگر به صورت کسر تحویلناپذیر باشد (، ، و اعداد صحیح)، آنگاه
به عنوان مثال،
، ، ، ،
اول از همه، در پیوسته نیست اگر یک عدد گویا باشد؛ زیرا اگر به صورت کسر تحویلناپذیر باشد، . در هر بازه حول اعداد گنگ وجود دارند که در آنها است. بنابراین، اگر را امتحان کنیم، نمیتوانیم یک مناسب پیدا کنیم. اکنون نشان میدهیم که در پیوسته است اگر هر عدد گنگی باشد؛ در این حالت . فرض کنید داده شده باشد، و عدد صحیح را طوری بیابید که اکنون در بازه تنها تعداد متناهی عدد گویا وجود دارد که در سادهترین صورت، مخرج کمتر از دارند؛ دو عدد با مخرج ، یکی با مخرج ، دو تا با مخرج ، دو تا با مخرج ، چهار تا با مخرج به طور کلی، به جز مخرج ، حداکثر عدد با مخرج وجود دارد (و این تنها در صورتی حاصل میشود که اول باشد). بنابراین تعداد اعدادی که مخرج کمتر از دارند حداکثر
عدد است. بنابراین یکی از اینها، مثلاً ، نزدیکترین به است. فرض کنید باشد، زیرا گنگ است. اکنون فرض کنید . اگر گنگ باشد، آنگاه . اگر گویا باشد، میدانیم که ، یا . بدین ترتیب ، و ثابت کردهایم که در پیوسته است.
تمرینها
ثابت کنید در پیوسته است.
ثابت کنید در پیوسته است.
ثابت کنید
در پیوسته است.
ثابت کنید در پیوسته است اگر یک عدد صحیح نباشد، و در پیوسته نیست اگر یک عدد صحیح باشد.
با فرض اینکه و در پیوسته هستند، موارد زیر را ثابت کنید:
الف) در پیوسته است.
ب) در پیوسته است، که در آن یک مقدار ثابت است.
ج) در پیوسته است.
د) اگر باشد، در پیوسته است.
اثبات اینکه اگر